Ωτίτιδα

Η ωτίτιδα είναι μία από τις συχνότερες παθήσεις του αυτιού και αφορά τη φλεγμονή του αυτιού, με πιο συνηθισμένη μορφή την οξεία μέση ωτίτιδα. Πρόκειται για φλεγμονή της κοιλότητας που βρίσκεται πίσω από το τύμπανο, όπου φυσιολογικά υπάρχει αέρας και βρίσκονται τα ακουστικά οστάρια, απαραίτητα για τη μετάδοση του ήχου. Αν και είναι πολύ συχνή στα παιδιά, δεν αποκλείεται να εμφανιστεί και στους ενήλικες, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες.

Συμπτώματα Ωτίτιδας

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως ξαφνικά και διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία.

Στα παιδιά

  • Πόνος στο αυτί, ιδιαίτερα όταν ξαπλώνουν

  • Πυρετός (>38°C)

  • Ανησυχία κατά τον ύπνο, γκρίνια

  • Επίμονο κλάμα

  • Συνεχής τάση να αγγίζουν ή να τραβούν το αυτί

  • Δυσκολία στην ακοή, μειωμένη ανταπόκριση σε ήχους

  • Εκροή υγρού από το αυτί

  • Πονοκέφαλος

  • Μειωμένη όρεξη

  • Διαταραχή ισορροπίας

Στους ενήλικες

  • Έντονος πόνος στο αυτί

  • Εκροή υγρού

  • Μειωμένη ακοή (βαρηκοΐα)

  • Πυρετός

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε στον ΩΡΛ;

Είναι σημαντικό να γίνει έγκαιρη και ακριβής διάγνωση όταν:

  • Τα συμπτώματα διαρκούν περισσότερο από 24 ώρες

  • Εμφανίζονται σε βρέφος <6 μηνών

  • Υπάρχει πολύ έντονος πόνος

  • Το παιδί είναι ευερέθιστο ή δυσκολεύεται να κοιμηθεί μετά από κρυολόγημα

  • Παρατηρείται εκροή υγρού, πύου ή αίματος από το αυτί

Αίτια

Η οξεία μέση ωτίτιδα συνήθως προκαλείται από ιούς ή βακτήρια που φτάνουν στο αυτί μετά από κρυολόγημα, γρίπη ή αλλεργία. Αυτές οι καταστάσεις δημιουργούν οίδημα στη μύτη και τις ευσταχιανές σάλπιγγες.

Οι ευσταχιανές σάλπιγγες:

  • ρυθμίζουν την πίεση στο μέσο αυτί,

  • ανανεώνουν τον αέρα,

  • απομακρύνουν τις εκκρίσεις προς το ρινοφάρυγγα.

Όταν πρηστούν και αποφραχθούν, συγκεντρώνεται υγρό στο αυτί. Αν το υγρό μολυνθεί, εμφανίζεται ωτίτιδα.

Στα παιδιά, οι ευσταχιανές σάλπιγγες είναι πιο στενές και οριζόντιες, γεγονός που εξηγεί τη συχνότητα της πάθησης. Επιπλέον, τα υπερτροφικά κρεατάκια μπορεί να συμβάλλουν στην απόφραξη.

Επιπλοκές

Παρότι στις περισσότερες περιπτώσεις η ωτίτιδα υποχωρεί χωρίς μόνιμα προβλήματα, η συχνή υποτροπή ή μη έγκαιρη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε:

  • Βαρηκοΐα: προσωρινή ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, μόνιμη

  • Καθυστέρηση ανάπτυξης λόγου σε βρέφη/νήπια με παρατεταμένη απώλεια ακοής

  • Μαστοειδίτιδα, μηνιγγίτιδα, ή εγκεφαλικό απόστημα (σπανιότατα σήμερα)

  • Ρήξη τυμπάνου: συνήθως επουλώνεται μόνη της εντός λίγων ημερών, διαφορετικά απαιτείται τυμπανοπλαστική

Διάγνωση από τον ΩΡΛ

Η διάγνωση πραγματοποιείται στο ιατρείο και περιλαμβάνει:

  • Ιστορικό: είδος, ένταση, διάρκεια συμπτωμάτων

  • Κλινική εξέταση λαιμού, μύτης και τραχήλου

  • Ωτομικροσκόπηση για λεπτομερή εικόνα του τυμπάνου και της παρουσίας υγρού

Σε κάποιες περιπτώσεις απαιτούνται έλεγχοι ακοής:

  • Τυμπανόγραμμα – αξιολόγηση λειτουργίας τυμπάνου & ύπαρξης υγρού

  • Ακουόγραμμα – καταγραφή βαθμού ακοής

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία, τη βαρύτητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων.

1. Παρακολούθηση

Σε ορισμένες περιπτώσεις στα παιδιά, η ωτίτιδα υποχωρεί μόνη της μέσα σε 48–72 ώρες.
Συστήνεται παρακολούθηση όταν:

  • Το παιδί είναι 6–23 μηνών με ήπιο πόνο σε ένα αυτί & πυρετό <39°C

  • Το παιδί >2 ετών έχει ήπιο πόνο σε ένα ή δύο αυτιά για <48 ώρες & πυρετό <39°C

2. Αντιβιοτική αγωγή

Χορηγείται όταν:

  • τα συμπτώματα επιμένουν >48 ώρες,

  • το παιδί είναι κάτω των 6 μηνών,

  • τα συμπτώματα είναι έντονα.

Σημαντικό: η αντιβίωση πρέπει να λαμβάνεται για όλο το προτεινόμενο διάστημα.

3. Αναλγητικά – Αντιπυρετικά

Για τον έλεγχο του πόνου και του πυρετού.

4. Τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού

Προτείνεται όταν:

  • υπάρχουν συχνές υποτροπές,

  • παραμένει υγρό στο αυτί για μεγάλο διάστημα,

  • η βαρηκοΐα επηρεάζει την ανάπτυξη του παιδιού.

Γίνεται με σύντομη, ασφαλή και ανώδυνη επέμβαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται και σε ενήλικες.

Συμπέρασμα

Η ωτίτιδα είναι συχνή, αλλά με τη σωστή διάγνωση και θεραπεία αντιμετωπίζεται άμεσα και αποτελεσματικά. Η τακτική παρακολούθηση από ΩΡΛ, ιδιαίτερα σε παιδιά με επαναλαμβανόμενα επεισόδια, είναι απαραίτητη για την προστασία της ακοής και τη σωστή ανάπτυξή τους.